tools

Hieronder vind je een aantal nuttige tools:

More coming soon!

Als je aan het werk bent in de kunstwereld en geconfronteerd wordt met seksisme, (seksuele) intimidatie of geweld, wat doe je dan?

① Wat kan je zelf doen?

Of en hoe je voor jezelf kan opkomen hangt volledig af van de situatie. Voel je je door iemand niet op je gemak? Gedraagt die zich ongepast? Heb je het gevoel dat je die er kan op aanspreken? Doe het dan!

Vertel die persoon dat het niet ok is om zo te praten of zich te gedragen. Leg uit waarom dit gedrag problematisch is. Laat ruimte voor een reactie. Stel het voor als een kans om dit gedrag aan te passen. Communiceer helder over wat die gedragswijziging volgens jou kan inhouden. Misschien vind je het, bijvoorbeeld, gewoon nodig dat de persoon zich excuseert en bereidheid toont om te veranderen? Misschien kan je niet meer samenwerken? Misschien heb je een derde nodig die deelneemt aan het gesprek?

In this process it is advised you talk to a colleague you trust. This person can give advice and can support you.

② Als je het probleem niet zelf kan aankaarten:

Er zijn misschien problemen die zich oplossen door er samen over te praten, maar sommige gevallen van seksuele intimidatie zijn daarvoor te ernstig of te ingewikkeld. Dan heb je de assistentie en de steun van een organisatie nodig. Als de situatie gepaard gaat met fysiek geweld, contacteer je een arts. De meeste kunstenaars werken als freelancers en zijn maar tijdelijk verbonden aan organisaties. Daarom moet je verschillende opties tegen elkaar afwegen, die afhangen van de omgeving waarin je werkt.

Als je werk, op welke manier dan ook, verbonden is aan de organisatie of de instelling, is het aangewezen om met de verantwoordelijke te praten (i.e. projectleider, werkgever, directeur…). Misschien is een persoon specifiek aangeduid om met dit soort gevallen om te gaan. Dit kan een vertrouwenspersoon zijn, een adviseur die gespecialiseerd is in de preventie van psychosociale transgressie, of een externe dienst. In degelijke arbeidsreglementen staan de contactgegevens van deze personen en diensten vermeld. Tijdelijke werknemers hebben deze informatie in principe ook ontvangen en moeten kunnen vertrouwen op de geboden steun. Tijdens deze gesprekken moet je contactpersoon eerst luisteren naar je ervaringen. Vervolgens zal je waarschijnlijk samen overleggen over mogelijke acties.

Werk je via een SBK of BSA (Sociaal Bureau voor de Kunsten, zoals T-Interim, Smart…)? Dan zou je moeten kunnen vertrouwen op hun interne procedures.

Wie lid is van een vakbond kan die rechtstreeks contacteren en om advies vragen. Vooral als bovenstaande gesprekken je met een ontevreden of ongemakkelijk gevoel achterlaten. Vakbonden kunnen optreden als externe mediatoren en juridisch advies of ondersteuning aanbieden.

③ Wil je jouw ervaring (anoniem) delen met een kunstgemeenschap?

Een aantal gesloten Facebookgroepen functioneren als platformen voor discussies en steunacties in de sector van de podiumkunsten. Afhankelijk van waar je woont, kan ENGAGEMENT je in contact brengen met een onlinegemeenschap in jouw buurt. Als je zelf een gesloten Facebookgroep wil oprichten met je eigen collega’s, kan ENGAGEMENT je meer informatie en ondersteuning bezorgen. Meer weten? Schrijf naar contact@engagementarts.be

④ Wil je met iemand praten buiten je beroepsomgeving?

Gaat de situatie gepaard met fysiek geweld? Neem contact op met een dokter.

Wil je anoniem met iemand praten? Bel:

  • 1712 (Nederlandstalig)
  • 0800/98.100 (Franstalig)
  • Wil je anoniem praten met een vrijwilliger die net als jij kunstenaar is, schrijf dan naar contact@engagementarts.be (Engelstalig)

Contacteer een organisatie die zich specialiseert in hulp aan slachtoffers van seksueel geweld:

Wat kan je doen als werkgever/organisatie/instelling om discriminatie, intimidatie en geweld op het werk te voorkomen?

① Beklemtoon dat jouw organisatie een gezonde werkomgeving vooropstelt, waar collega’s respectvol met elkaar omgaan en vanuit een ethisch leiderschap, en dat jouw werknemers een beleid van nultolerantie voeren tegen intimidatie en geweld.

② Informeer al je collega’s hierover. Vermijd taboes en creëer een cultuur van openheid en transparantie. Zo verklein je het risico dat slachtoffers blijven zwijgen. Nodig regelmatig externe organisaties en instellingen uit voor verplichte workshops over het onderwerp. Ben je directeur? Neem dan samen met je medewerkers deel aan de workshops.

③ Het is belangrijk om ruimte te creëren voor discussies zonder de aanwezigheid van mensen in een machtspositie. Moedig medewerkers aan om zichzelf te organiseren. Ga in alle openheid gesprekken aan en zorg dat er iets verandert als er zich problemen voordoen.

④ Investeer in een opleiding voor een of meerdere vertrouwenspersonen (opleidingen voorzien door Sociaal Fonds voor de Podiumkunsten).

⑤ Informeer je over de wettelijke context in verband met deze problematiek. Maak deze informatie zichtbaar, zowel voor je medewerkers als voor freelancers die je in dienst neemt. Voeg bijvoorbeeld een paragraaf over intimidatie toe aan alle arbeidscontracten. Vermeld onderzoeksprocedures en mogelijke gevolgen of sancties voor overtredingen.

⑥ Komt intimidatie, ondanks alles, toch voor? Neem de klachten dan ernstig en volg de interne procedures van je instelling. Zorg ervoor dat die procedures stroken met de wetgeving. Geef juridisch advies en zorg voor psychologische ondersteuning als die nodig blijkt. (Op de website van Sociaal Fonds voor de Podiumkunsten staat meer info over deze wettelijke procedures)